Hình ảnh bà phù thủy

      155

Trong suốt nhiều năm, trí tuệ dân gian thường hình dung phù thủy là mụ già gầy ốm, mắt ti hí, mũi khoằm mụn nhọt, hàm chỉ còn đôi ba chiếc răng, cưỡi chổi, pha chế thuốc độc.

Bạn đang xem: Hình ảnh bà phù thủy


*

Sách Malleus maleficarum. Ảnh: Amazon.

Nhiều học giả cho rằng chính những phụ nữ dường như độc lập nhất với các chuẩn mực gia trưởng - đặc biệt là những người cao tuổi sống bên ngoài các quy tắc của gia đình phụ hệ - là những người dễ bị cáo buộc là phù thủy nhất.

Phần lớn những người bị buộc tội đều là phụ nữ trên 50 tuổi. Bởi những người ở độ tuổi trung niên được cho là những nạn nhân phổ biến nhất, là những người chưa từng có con, được coi là “nhóm phụ nữ khó hòa nhập nhất” vào ma trận xã hội do nam giới thống trị.

Họ có thể tồn tại bên ngoài ranh giới của xã hội, sử dụng kiến ​​thức và sức mạnh của họ để thay đổi hoặc thoát khỏi các quy luật bình thường của vũ trụ. Và chế độ gia trưởng sợ những người phụ nữ không điển hình này, bởi họ độc lập, không phụ thuộc, không có gia đình, hoặc có nhiều tài sản nhưng không có đàn ông chống lưng, thì các phụ nữ này đều có thể trở thành đối tượng nghi ngờ sẽ là phần tử gây rối cho chế độ mà đàn ông nắm quyền quyết định.

Trong các xã hội nông nghiệp, phụ nữ trung niên trở thành nền tảng của nền kinh tế nông dân - cần thiết cho chế biến thực phẩm, sản xuất dệt may, chăm sóc sức khỏe, và nhiều công việc đồng áng.

Nhưng các nền văn hóa nông nghiệp cũng có xu hướng tăng cường các mô hình phụ hệ mà phụ nữ phụ thuộc. Trong những xã hội này, nam giới thường kiểm soát tất cả hoặc hầu hết tài sản và sau đó ưu tiên chuyển nó cho các con trai - còn con gái sẽ kết hôn và rời khỏi gia đình cha mẹ đẻ theo truyền thống.

Xem thêm: Cho Thuê Phòng Trọ Giá Rẻ Ở Nha Trang, Phòng Trọ Cho Thuê

Trong nhiều trường hợp, phụ nữ không thể thừa kế đất đai, và buộc phải phụ thuộc vào chồng, con trai hoặc anh em.

Một số phụ nữ lớn tuổi nghèo khổ, là gánh nặng kinh tế cho gia đình, có thể bị buộc tội là phù thủy. Tuy nhiên, nếu họ cố gắng đảm bảo độc lập về mặt kinh tế, họ cũng bị trừng phạt vì điều đó.

Một khi cộng đồng cảm thấy bị đe dọa hoặc cảm thấy thách thức đối với các dàn xếp quyền lực truyền thống, những người phụ nữ già cả yếu thế sẽ trở thành vật hiến tế đầu tiên. Vì xét một cách công bằng, những người phụ nữ già yếu, quá tuổi sinh sản sẽ không đóng góp hoặc có ích gì cho cộng đồng nữa, thường bị coi là mối đe dọa và gánh nặng. Và từ đây, hình ảnh người phụ nữ già đã gắn liền với mọi người phụ nữ ác độc trong các câu chuyện cổ tích.

Bằng chứng cho thấy rằng niềm tin về phù thủy phải là một phụ nữ già xấu, sống đơn độc trong rừng, cưỡi chổi, thường xuyên tham gia các buổi tụ họp phù thủy ở nghĩa địa, chế thuốc độc để hại người đã định hình trong cách nhìn của xã hội.

Trong nhiều trường hợp, hình ảnh phù thủy và phụ nữ già đã được được đồng hóa với nhau, và hình ảnh đó đã được văn hóa đại chúng phát triển, khắc sâu. Sự khác biệt là hầu hết chúng ta coi nó như một câu chuyện đơn giản xuất hiện trong sách dành cho trẻ nhỏ hoặc các bộ phim ma thuật kinh dị hoặc viễn tưởng.